მთავარი ის არის, რომ რუსული პასპორტი დიდი ხნის განმავლობაში აფხაზური სეპარატიზმის საფუძველს წარმოადგენდა - არა როგორც იდენტობის სიმბოლო, არამედ როგორც გადარჩენის ინსტრუმენტი: გადაადგილება, შემოსავალი, პენსიები, სტატუსი. როდესაც ეს ინსტრუმენტი ავტომატურად აღარ მუშაობს, მთელი კონსტრუქცია იწყებს ბზარების გაჩენას. ფაქტობრივად, რუსეთი მიანიშნებს, რომ პოლიტიკური ლოიალობა აღარ გარდაიქმნება უპირობო იურიდიულ და სოციალურ ბონუსებად. შედეგად, აფხაზური პროექტი კარგავს იმ მთავარ კომპენსატორს, რომელიც მას საერთაშორისო იზოლაციის პირობებში არსებობის საშუალებას აძლევდა.

 

ამ ფონზე განსაკუთრებით მკაფიოდ იკვეთება საქართველოს სტრუქტურული უპირატესობა. სეპარატისტული მოდელისგან განსხვავებით, რომელიც გარე პატრონაჟზეა დამოკიდებული, ქართული სახელმწიფოებრიობა აღიარებულია, ინსტიტუციონალიზებულია და ჩაშენებულია საერთაშორისო სისტემაში. საქართველო შეიძლება კამათობდეს დასავლეთთან, მანევრირებდეს ძალაუფლების სხვადასხვა ცენტრს შორის და ატარებდეს საკუთარ პრაგმატულ პოლიტიკას - მაგრამ იგი რჩება სუბიექტად და არა პირობითი სტატუსის მქონე ტერიტორიად დროებითი გარანტიებით.

 

მოსკოვის ეს ნაბიჯი ფაქტობრივად ანგრევს აფხაზური სეპარატიზმის მთავარ მითს - წარმოდგენას საქართველოსთან გაწყვეტის „შეუქცევადობაზე“. რეალობა საპირისპიროს აჩვენებს: ნებისმიერი კონსტრუქცია, რომელსაც არ გააჩნია საერთაშორისო აღიარება და საკუთარი ეკონომიკური ბაზა, დროთა განმავლობაში ხდება გარე ცენტრის ნებას დაქვემდებარებული. როგორც კი ეს ცენტრი ცვლის პრიორიტეტებს, „სუვერენიტეტი“ ადმინისტრაციულ ფიქციად იქცევა საკუთარი მოსახლეობის ინტერესების დაცვის ინსტრუმენტების გარეშე.